هوش مصنوعی به میدان ورزش قدم گذاشته است تا دوپینگ دیگر پنهان نماند. این فناوری با شناسایی سریع داروهای نیروزا، سلامت ورزشکاران و عدالت رقابتها را تضمین میکند. این پیشرفت، تشخیص دوپینگ را متحول میسازد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جاده مخصوص، ورزش حرفهای امروز بیش از هر زمان دیگری با چالش دوپینگ روبهرو است. این پدیده سلامت ورزشکاران و اعتبار رقابتهای ورزشی را تهدید میکند. پژوهشی جدید بر روشهای آزمایشگاهی و چالشهای قانونی در تشخیص دوپینگ تمرکز کرده است. این مطالعه نگاهی دقیق به این معضل میاندازد.
دوپینگ به معنای استفاده آگاهانه از مواد یا روشهایی است که عملکرد بدن را به صورت مصنوعی افزایش میدهند. سابقه این رفتار به هزاران سال پیش از میلاد بازمیگردد. با پیشرفت علم و ظهور داروهای شیمیایی، دامنه آن در قرن بیستم گسترش یافت. پس از مرگ یک دوچرخهسوار دانمارکی در المپیک رم سال ۱۹۶۰ به دلیل مصرف مواد نیروزا، جهان ورزش برای نخستین بار با خطرات دوپینگ جدی روبهرو شد. از آن زمان، نهادهای بینالمللی تلاش کردهاند تا با وضع مقررات سختگیرانه، عدالت در رقابتها را حفظ کنند. با این حال، پیچیدگی ترکیبات جدید و روشهای پنهانسازی مصرف داروهای ممنوعه، مبارزه با دوپینگ را دشوار ساخته است.
امروزه، دوپینگ تنها به مصرف داروها محدود نمیشود. این پدیده شامل روشهایی مانند افزایش مصنوعی اکسیژنرسانی به عضلات یا حتی دستکاری ژنتیکی نیز هست. دوپینگ دارویی رایجترین نوع است که ورزشکاران با مصرف داروهای خاص، به دنبال بهبود موقت عملکرد خود هستند. این کار خطرات جدی برای سلامت آنها دارد و اصول اخلاقی و رقابتی ورزش را خدشهدار میکند. بنابراین، تشخیص دوپینگ دقیق و سریع از طریق آزمایشهای سمشناسی برای حفظ سلامت و صداقت در ورزش حیاتی است.
به گزارش جاده مخصوص، فاطمه شکی، عضو گروه سمشناسی و فارماکولوژی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مازندران، با سه همکار خود و همکاری دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرگان، پژوهشی انجام داده است. این پژوهش بر روشهای نوین تشخیص دوپینگ و چالشهای قانونی مرتبط با آن تمرکز دارد. آنها در این مطالعه، تکنیکهای آزمایشگاهی پرکاربرد در شناسایی داروهای نیروزا را بررسی کردهاند. همچنین، به اختلافهای حقوقی میان قوانین ایران و استانداردهای جهانی پرداختهاند.
این تحقیق یک مطالعه مروری است که پژوهشگران آن را با استفاده از منابع معتبر علمی و حقوقی انجام دادهاند. آنها ابتدا انواع داروهای نیروزا و اثرات آنها بر بدن ورزشکاران را مرور کردند. سپس، روشهای پیشرفته آنالیز مانند کروماتوگرافی گازی-طیفسنجی جرمی (GC-MS) و کروماتوگرافی مایع-طیفسنجی جرمی (LC-MS/MS) را بررسی کردند. پژوهشگران همچنین روشهای سادهتر اما سریعتر مانند ایمونواسی را معرفی کردهاند. این روشها با وجود محدودیتهایی مانند احتمال بروز نتایج مثبت یا منفی کاذب، هنوز در غربالگری اولیه نقش دارند. در بخش حقوقی، این مطالعه تفاوتهای میان قوانین ایران و ایالات متحده را تحلیل کرده است. پژوهشگران ناهماهنگی میان استانداردهای ملی و بینالمللی را یکی از موانع اصلی اجرای مؤثر قوانین ضد دوپینگ میدانند.
نتایج این پژوهش نشان میدهد که روشهای تحلیلی پیشرفته دقت بالایی دارند. اما این روشها به تجهیزات گرانقیمت و فرایندهای زمانبر نیاز دارند. از سوی دیگر، روشهای سادهتر غربالگری با وجود سهولت اجرا، گاه به خطا در نتیجه منجر میشوند. این خطاها ممکن است پیامدهای قانونی برای ورزشکاران ایجاد کنند. این موضوع اهمیت استفاده از روشهای دقیقتر و سیستمهای کنترل چندمرحلهای را برای تشخیص دوپینگ برجسته میسازد.
در بخش حقوقی، پژوهشگران تأکید کردهاند که نبود هماهنگی میان قوانین کشورها، چالشی جدی در مبارزه جهانی با دوپینگ است.