اهدای عضو می تواند نجاتبخش باشد.کما و مرگ مغزی با وجود شباهت ظاهری، تفاوتهای مهمی دارند. در کما، بیمار ممکن است بازگردد، اما مرگ مغزی پایان حیات و آغاز فرصت اهدای زندگی است. مرگ مغزی و اهدای عضو فرصتی بینظیر برای نجات جان بیماران است. خانوادهها در شرایط مرگ مغزی با تصمیمی دشوار روبرو میشوند. آنها باید بین وداع با عزیزشان یا اهدای اعضای او برای نجات جان دیگران انتخاب کنند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جاده مخصوص، مرگ مغزی و کما دو وضعیت پزشکی هستند. این دو وضعیت در ظاهر شباهتهایی دارند، اما در ماهیت و پیامد تفاوتهای بنیادینی دارند. در حالت کما، مغز هنوز فعالیت میکند و بیمار ممکن است پس از مدتی با درمان و مراقبت بهبود یابد و به زندگی بازگردد. اما در مرگ مغزی، مغز عملکرد خود را بهطور کامل و برگشتناپذیر از دست میدهد. پزشکان فرد را از نظر علمی فوتشده میدانند، حتی اگر قلبش با کمک دستگاه بتپد.
برای بررسی عمیقتر تفاوت کما و مرگ مغزی و اهمیت تصمیم سریع برای اهدای عضو، با امید قبادی، نایب رئیس هیئتمدیره انجمن اهدای عضو ایرانیان گفتگو کردیم. او افزود: کما و مرگ مغزی تفاوت جدی دارند. اما از نظر ظاهری، حتی پزشکان باتجربه نیز ممکن است آنها را شبیه به هم ببینند. فرد در کما، مغزش زنده است اما با محیط ارتباطی ندارد. در حالی که مرگ مغزی به معنای نابودی کامل مغز و فقدان برگشتناپذیری است.
قبادی توضیح داد: تفاوت اساسی بین کما و مرگ مغزی در این است که مرگ مغزی به معنای توقف کامل و برگشتناپذیر عملکرد مغز است. اما کما حالتی است که مغز بهطور موقت عملکرد خود را از دست میدهد. در این شرایط، فرد به وضعیت نباتی میرسد، اما ممکن است با درمان بهبود یابد و ارتباطش را با محیط از سر بگیرد. اما در مرگ مغزی، این امکان وجود ندارد و فرد فوت کرده است. اهمیت مرگ مغزی و اهدای عضو در نجات جان بیماران نیازمند پیوند بسیار زیاد است.
به گزارش جاده مخصوص، امید قبادی، نایب رئیس هیئتمدیره انجمن اهدای عضو ایرانیان، گفت: فردی که دچار مرگ مغزی میشود، نهایتاً تا ۱۴ روز با دستگاه تنفس مصنوعی زنده میماند. خانواده باید در این مدت برای اهدای عضو تصمیم بگیرند. مرگ مغزی در ایران بیشتر در رده سنی ۲۰ تا ۴۰ سال اتفاق میافتد. شایعترین علت آن نیز ضربه به سر در اثر تصادفات جادهای است.
نایب رئیس هیئتمدیره انجمن اهدای عضو ایرانیان گفت: فرد مرگ مغزی از نظر ظاهری شبیه به فردی است که در کما قرار دارد. به همین دلیل، خانوادهها تشخیص دقیق بین مرگ مغزی و کما را دشوار مییابند. در واقع، هر فرد مرگ مغزی میتواند اعضای حیاتی خود را برای نجات دیگران اهدا کند. قبادی میگوید: در پزشکی دو نوع مرگ داریم؛ مرگ معمولی یا قلبی که ۹۹ درصد مرگها را شامل میشود و مرگ مغزی که تنها یک درصد است. اما همین یک درصد میتواند نجاتبخش باشد.
یک فرد مرگ مغزی میتواند بین ۱ تا ۸ عضو حیاتی مانند قلب، کلیهها، کبد، ریهها، روده کوچک و لوزالمعده را اهدا کند و جان بیماران را نجات دهد. کتایون نجفیزاده، رئیس انجمن اهدای عضو ایرانیان، گفت: در گذشته روزانه ۷ تا ۱۰ بیمار به دلیل نبود عضو جان خود را از دست میدادند. اما اکنون این رقم به ۱۰ تا ۱۲ نفر در روز رسیده است. او میگوید: هر اهداکننده میتواند تا ۸ نفر را از مرگ نجات دهد و با اهدای بافتها به دهها بیمار دیگر کمک کند.
برای مقابله با بحران کمبود اهداکننده، انجمن اهدای عضو با همکاری وزارت آموزش و پرورش و وزارت بهداشت، مفاهیم مرگ مغزی و پیوند عضو را وارد کتابهای درسی مدارس و دروس دانشگاهی پزشکی کرده است. مدیرعامل انجمن اهدای عضو ایرانیان گفت: سالانه بین ۵ تا ۸ هزار نفر در کشور به دلیل مرگ مغزی به شرایط اهدای عضو میرسند. اما پزشکان تنها از حدود هزار نفر اعضای قابل پیوند را برداشت میکنند. این نابرابری عمدتاً به دلیل کمبود آگاهی و ناآشنایی خانوادهها با مفهوم مرگ مغزی است.
او خاطرنشان کرد: در گذشته روزانه ۷ تا ۱۰ نفر به دلیل نبود عضو جان خود را از دست میدادند. اما اکنون این آمار به ۱۰ تا ۱۲ نفر در روز رسیده است. هر فرد اهداکننده میتواند تا ۸ نفر را از مرگ نجات دهد و با اهدای بافتها به دهها بیمار دیگر کمک کند. افزایش آگاهی عمومی درباره مرگ مغزی و اهدای عضو میتواند این آمار را بهبود بخشد.