باستانشناسی

پربازدیدترین‌ها

کشف آرامگاه‌های باستانی جنگجویان نخبه مجارستان: گنجینه‌ای از تاریخ پنهان

قدیمی‌ترین دی ان ای انسانی جنوب شرقی آسیا به دست آمد

کشف آرامگاه‌های باستانی جنگجویان نخبه مجارستان: گنجینه‌ای از تاریخ پنهان

باستان‌شناسان در مجارستان سه آرامگاه متعلق به جنگجویان نخبه مجارستان از دوران «فتح مجارستان» را کشف کردند. آن‌ها این گورهای باستانی را در حومه شهر آکاستو پیدا کردند. این آرامگاه‌ها به دهه‌های ۹۲۰ تا ۹۳۰ میلادی تعلق دارند. در یکی از این آرامگاه‌ها، باستان‌شناسان یک پلاک نقره‌ای کمیاب به نام تارسولی (tarsoly plate) یافتند که از نادرترین آثار باستانی این دوره به شمار می‌رود.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جاده مخصوص، داوطلبان برنامه باستان‌شناسی اجتماعی «موزه سرباز یوزف کچکمت» ابتدا این محوطه باستانی را شناسایی کردند. سپس باستان‌شناسان موزه کاوش‌های کامل را انجام دادند. مطالعات اولیه ژنتیکی نشان می‌دهد که دو تن از جنگجویان دفن‌شده در این محل، به احتمال زیاد پدر و پسر بوده‌اند.

نخستین و مهم‌ترین گور، متعلق به یک جنگجوی نخبه بود. باستان‌شناسان او را با اشیا گران‌بهایی دفن‌شده یافتند. در این گور، یک پلاک نقره‌ای کمیاب تارسولی وجود داشت. باستان‌شناسان تاکنون کمتر از ۳۰ نمونه از این پلاک را در حوضه کارپات کشف کرده‌اند.

همچنین، باستان‌شناسان در این گور یک حلقه طلای مزین به سنگ‌های شیشه‌ای آبی یافتند. آن‌ها دو حلقه موی طلایی، حلقه‌های نقره‌ای و یک افسار اسب با تزیینات نقره‌ی طلاکاری‌شده نیز کشف کردند. باستان‌شناسان دریافتند که این جنگجو را همراه با سر، پاها و پوست اسبش دفن کرده بودند. این یافته نشان می‌دهد که احتمالا باقی بدن حیوان در مراسم تدفین مصرف شده است.

به گزارش جاده مخصوص، گور دوم نیز حاوی اشیا ارزشمندی بود که جایگاه والای فرد دفن‌شده را نشان می‌دهد. باستان‌شناسان در گور سوم یک شمشیر متعلق به قرن دهم، یک دستبند نقره و افسار اسبی را که با سکه تزیین کرده بودند، کشف کردند. این یافته‌ها در کنار نتایج آزمایش‌های ژنتیکی، این فرضیه را تقویت می‌کند که این سه نفر یک گروه جنگجوی نزدیک به هم را تشکیل می‌دادند. این گروه از جنگجویان نخبه مجارستان احتمالا روابط خانوادگی یا اجتماعی نزدیکی با یکدیگر داشتند.

متخصصان در حال مرمت آثار کشف‌شده هستند. آن‌ها انتظار دارند این یافته‌ها اطلاعات جدیدی درباره‌ سلسله‌مراتب اجتماعی، آداب و رسوم تدفین و فرهنگ جنگجویان نخبه مجارستان در تاریخ اولیه این کشور ارائه دهد.

قدیمی‌ترین دی ان ای انسانی جنوب شرقی آسیا به دست آمد

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جاده مخصوص دانشمندان اسکلت انسانی نسبتا سالمی را در ویتنام کشف کرده‌اند که قدمتش حدود ۱۲ هزار سال برآورد می‌شود و به دوران پایانی عصر یخبندان بازمی‌گردد.ن اسکلت حاوی قدیمی‌ترین دی ان ای میتوکندریایی انسانی در جنوب شرق آسیاست و به مردی حدود ۳۵ ساله تعلق دارد که با برخورد یک پرتابه نوک‌تیز ساخته‌شده از کوارتز در ناحیه گردن مجروح شده بود.

کوارتز، یکی از رایج‌ترین و سخت‌ترین کانی‌های زمین است که در دوران باستان برای ساخت ابزارهای سنگی و تیغه‌های برنده کاربرد گسترده‌ای داشت.

بررسی‌ها نشان می‌دهد او بلافاصله جان نسپرده است. در استخوان گردنی‌اش نشانه‌های ترمیم بافت و عفونت پیدا شده که احتمالاً به مرگ تدریجی او انجامیده است. به باور پژوهشگران، این مرد ماه‌ها پس از زخمی شدن زنده مانده و سپس در غاری به نام «تونگ‌بینه ۱» واقع در منطقه «ترانگ آن»، که امروز در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده، دفن شده است.

شواهدی از نخستین درگیری‌های انسانی
محققان می‌گویند این کشف می‌تواند قدیمی‌ترین نشانه از خشونت یا درگیری میان گروه‌های شکارچی گردآورنده در جنوب شرق آسیا باشد. هیوگو ریس-سنتنو، استاد انسان‌شناسی دانشگاه کنتاکی که در پژوهش حضور نداشت، تأکید می‌کند: «نمونه‌های اسکلت انسانی از اواخر پلیستوسن در این منطقه بسیار کم است. این یافته به فهرست اندک شواهدی اضافه می‌کند که از درگیری‌های میان‌فردی در دوران شکارگری حکایت دارند.»

کشفی غیرمنتظره
اسکلت که پژوهشگران آن را «TBH1» نامیده‌اند، در دسامبر ۲۰۱۷ پیدا شد. جمجمه او خرد و مسطح شده بود اما بیشتر قطعات و تمام دندان‌ها باقی مانده بودند. لگن و مهره‌ها هم به‌شدت شکسته بودند. به دلیل شرایط نامناسب غار و رسوبات بسیار چسبنده، بیرون آوردن بقایا زمان‌بر بود و روند بازسازی استخوان‌ها در آزمایشگاه تا سال ۲۰۱۸ ادامه داشت.

کربن‌سنجی قطعات زغال اطراف محل دفن قدمت اسکلت را بین ۱۲ تا ۱۲.۵ هزار سال نشان داد. تجزیه و تحلیل ژنتیکی نیز ثابت کرد که این فرد مرد بوده و به تبار شکارچیان بومی منطقه تعلق داشته است؛ انسان‌هایی که از نخستین مهاجران به جنوب شرق آسیا بودند.

ابزار ناشناخته
محققان هنگام بررسی استخوان‌های گردنی، تکه‌ای کوارتز ۱۸ میلی‌متری را یافتند که نشانه‌های تراشکاری روی آن دیده می‌شد. این قطعه احتمالاً نوک یک پرتابه بوده است. نکته مهم آنکه هیچ ابزار کوارتزی دیگری در آن غار یافت نشد و پژوهشگران حدس می‌زنند این پرتابه از منطقه‌ای دیگر آمده باشد. همین تفاوت احتمال وقوع درگیری میان گروه‌های انسانی غیرمحلی را تقویت می‌کند.

بر اساس شکل و موقعیت قطعه، دانشمندان معتقدند پرتابه کوچک و پرسرعت از سمت راست وارد گردن شده و استخوان گردنی را شکسته است. اگر جسم بزرگ‌تر بود احتمالاً آسیب شدیدتری وارد می‌کرد و مرگ فوری رخ می‌داد. اما این جراحت کوچک‌تر باعث عفونتی شد که نهایتاً جان او را گرفت.

زندگی و مرگ در جوامع شکارگر
بررسی کامل اسکلت نشان داد که این مرد به‌جز آسیب گردنی و یک جراحت جزئی در مچ پا، در سلامت خوبی به سر می‌برده است. همین امر نشان می‌دهد او احتمالاً از حمایت اجتماعی برخوردار بوده و پس از زخمی شدن، اطرافیان از او مراقبت کرده‌اند. کریس استیمپسون، سرپرست تحقیق از موزه تاریخ طبیعی دانشگاه آکسفورد، می‌گوید: «اینکه او چند ماه پس از جراحت زنده ماند و سپس به شکلی منظم دفن شد، نشان می‌دهد تنها رها نشده بلکه افرادی در کنارش بوده‌اند.»

اهمیت تاریخی
این کشف برای باستان‌شناسان اهمیت دوچندانی دارد، چراکه بقایای انسانی سالم از اواخر پلیستوسن در جنوب شرق آسیا بسیار نادر است. افزون بر آن، شواهدی از درگیری‌های خشونت‌آمیز در این دوران وجود ندارد و همین یافته می‌تواند دریچه تازه‌ای برای شناخت روابط انسانی در آن زمان بگشاید.

پژوهشگران تأکید می‌کنند هنوز تحقیقات بیشتری لازم است تا شرایط دقیق مرگ این مرد روشن شود، اما یافته‌ها نشان می‌دهد خشونت میان جوامع انسانی پیش از دوران کشاورزی نیز رخ می‌داده است.