پزشکی

پربازدیدترین‌ها

عمل پیوند موفقیت‌آمیز قلب از تپش افتاده توسط پزشک ایرانی در کانادا

جایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۵ به کاشفان سلول‌های تنظیم‌کننده سیستم ایمنی بدن رسید

صرفه‌جویی ۲۵ میلیون یورویی مجموعه دانش‌بنیان پزشکی برای کشور

عمل پیوند موفقیت‌آمیز قلب از تپش افتاده توسط پزشک ایرانی در کانادا

 

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جاده مخصوص دکتر سید علیرضا ربیع، جراح قلب به همراه تیم پیوند قلب در کانادا، پیوند پیشگامانه‌‌ای را با قلبی که قبلا از تپش افتاده بود، انجام داده‌اند.

رویدادی تاریخی برای علم پزشکی کانادا، تیمی از پزشکان در بیمارستان Toronto General برای نخستین بار در کشور موفق شدند پیوند قلبی را انجام دهند که از بیماری با قلب از تپش‌افتاده اهدا شده بود.

این جراحی پیشرفته زیر نظر دکتر سید علیرضا ربیع، جراح مرکز قلب Peter Munk و با همکاری دکتر Michael McDonald انجام شد.

روش به‌کاررفته در این جراحی «اهدای پس از مرگ بر اساس معیار گردش خون» (Donation after Circulatory Death – DCC) نام دارد؛ روشی نوآورانه که امکان استفاده از قلب‌هایی را فراهم می‌کند که پیش از مرگ مغزی از کار افتاده‌اند اما قابلیت احیا دارند.

در این فرایند، پس از تایید مرگ و توقف قلب، با استفاده از فناوری‌های احیای گردش خون و اکسیژن‌رسانی کنترل‌شده، قلب دوباره فعال و آماده پیوند می‌شود.

دکتر ربیع که پیش‌تر در سال ۲۰۱۹ نیز در بیمارستان Massachusetts General در ایالات متحده در اجرای موفق چنین جراحی‌ای نقش داشت، در بیانیه‌ای گفت: «پیوند قلب تنها درمان قطعی برای بیماران دچار نارسایی پیشرفته قلب است. بسیاری از بیماران هرگز به فهرست انتظار نمی‌رسند و حتی برخی از آن‌ها پیش از یافتن عضو مناسب جان خود را از دست می‌دهند.»

خانم Sylvia Jones، وزیر بهداشت انتاریو، این دستاورد را «نماد همکاری و نوآوری» دانست و گفت: «نخستین پیوند قلب از نوع DCC در کانادا، که در همین استان انجام شد، نشان می‌دهد پیشرفت علمی و هم‌افزایی میان تیم‌های پزشکی می‌تواند جان‌های بسیاری را نجات دهد.»

بر اساس آمار Canadian Institute for Health Information، تا پایان سال ۲۰۲۴، در سراسر کانادا ۱۸۴ نفر از جمله ۲۹ کودک در انتظار پیوند قلب بودند. UHN اعلام کرده این روش می‌تواند ظرفیت اهدای قلب را تا ۳۰ درصد افزایش دهد. بیمار گیرنده قلب نیز هم‌اکنون در وضعیت بهبودی قرار دارد.

دکتر سید علیرضا ربیع تحصیلات خود را در دانشگاه تورنتو در رشته مهندسی علوم پایه آغاز کرد و سپس مدرک MD/PhD در رشته پزشکی خود را از دانشگاه پزشکی Johns Hopkins در ایالات متحده دریافت نمود.

او دوره رزیدنتی جراحی عمومی را در بوستون آمریکا گذراند و دوره فلوشیپ جراحی قلب را از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳ در Massachusetts General Hospital ایالات متحده گذرانده است.

این عمل اوایل سپتامبر در بیمارستان عمومی تورنتو انجام شده و اولین اهدای قلب در کانادا پس از مرگ براساس معیارهای گردش خون (DCC) بوده است. اهدای قلب به طور سنتی از اهداکنندگانی انجام می‌شود که عملکرد مغزی ندارند؛ اما قلب آن‌ها همچنان می‌زند. در فرآیند DCC، قلب از بیماری که فوت کرده است و تپش قلب هم ندارد، منتقل می‌شود.

اگر چه این قلب‌ها دوره کوتاهی را بدون اکسیژن تجربه می‌کنند؛ اما پیشرفت‌های فناوری پزشکی اکنون به آن‌ها اجازه می‌دهد تا تحت معیارهای دقیق تعریف شده، با موفقیت پیوند زده شوند.

بیمار قلبی که پیوند را دریافت کرده است، در حال بهبودی است.

 

جایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۵ به کاشفان سلول‌های تنظیم‌کننده سیستم ایمنی بدن رسید

جایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۵ به کاشفان «سلول‌های تنظیم‌کننده» سیستم ایمنی بدن اهدا شد. این سلول‌ها از حمله سیستم ایمنی به خود بدن جلوگیری می‌کنند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جاده مخصوص ،جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی سال ۲۰۲۵ مشترکاً به «مری برانکو» (Mary E Brunkow)، «فرد رامسدل» (Fred Ramsdell) و «شیمون ساکاگوچی» (Shimon Sakaguchi) اهدا شد. این سه دانشمند سلول‌هایی در بدن کشف کردند که سیستم ایمنی بدن را کنترل می‌کنند و مانع از حمله آن به بافت‌های خودی می‌شوند. این دستاورد درک ما از بیماری‌های خودایمنی و سرطان را بسیار تغییر می‌دهد.

سیستم ایمنی بدن ما یک ارتش قدرتمند است که دائماً از ما در برابر مهاجمان خارجی محافظت می‌کند. اما یکی از بزرگ‌ترین معماهای علم این بود: چه چیزی جلوی این ارتش را می‌گیرد تا به اشتباه به سلول‌های خود بدن حمله نکند و باعث بیماری‌های خودایمنی (مانند ام‌اس یا دیابت نوع یک) نشود؟

برندگان نوبل پزشکی ۲۰۲۵ پاسخ این سؤال را پیدا کردند. آنها یک نوع سلول ایمنی خاص به نام «سلول T تنظیم‌کننده» (Regulatory T cell) را کشف کردند. این سلول‌ها نقش نگهبانان یا پلیس سیستم ایمنی را ایفا می‌کنند. آنها دائماً در بدن گشت می‌زنند و سایر سلول‌های ایمنی بیش‌فعال را آرام و به آنها یادآوری می‌کنند که به بافت‌های خودی حمله نکنند. این فرایند برای حفظ تعادل و سلامت بدن بسیار مهم است.

برندگان نوبل پزشکی ۲۰۲۵

این کشف بزرگ حاصل کار مستقل و سپس ادغام یافته‌های دو تیم تحقیقاتی در طی یک دهه گذشته بود.

در سال ۱۹۹۵، شیمون ساکاگوچی در ژاپن، درحالی‌که برخلاف جریان رایج علمی حرکت می‌کرد، برای اولین‌بار نشان داد که نوع خاصی از سلول‌های ایمنی وجود دارند که می‌توانند از بروز بیماری‌های خودایمنی در موش‌ها جلوگیری کنند. این کشف بسیار مهم بود، اما ماهیت دقیق این سلول‌ها هنوز یک راز بود.

چند سال بعد، در سال ۲۰۰۱، مری برانکو و فرد رامسدل در آمریکا درحال تحقیق بر روی یک نوع موش بیمار با نام «Scurfy» بودند که به دلیل جهش ژنتیکی، از بیماری‌های خودایمنی شدید رنج می‌برد. آنها پس از سال‌ها کار طاقت‌فرسا موفق شدند ژن جهش‌یافته‌ای شناسایی کنند که عامل این بیماری بود و آن را Foxp3 نامیدند. آنها همچنین نشان دادند که جهش در نسخه انسانی همین ژن باعث یک بیماری خودایمنی نادر و شدید به نام IPEX می‌شود.

درنهایت، دو سال پس از آن، شیمون ساکاگوچی این دو قطعه پازل را به هم متصل کرد. او ثابت کرد که ژن Foxp3 همان کلید اصلی است که رشد و عملکرد سلول‌های T تنظیم‌کننده را که او سال‌ها پیش کشف کرده بود، کنترل می‌کند. با این کشف، هویت نگهبانان سیستم ایمنی سرانجام مشخص شد.

صرفه‌جویی ۲۵ میلیون یورویی مجموعه دانش‌بنیان پزشکی برای کشور

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جاده مخصوص از صندوق نوآوری و شکوفایی، امروزه توجه به پیشرفت‌های علمی و فناوری در حوزه پزشکی، نیاز به تجهیزات پزشکی مدرن و پیشرفته برای آموزش جراحان و تشخیص بیماری‌ها در هر جامعه‌ای به امری مهم و ضروری تبدیل شده است؛ اما از آنجا که بسیاری از تجهیزات پزشکی در کشور داخلی‌سازی نشده و اکثر نیاز کشور با واردات این محصول تامین می‌شود، بنابراین این فرایند با ارزبری بسیاری همراه خواهد بود.

بی‌شک ارائه آموزش‌های منسجم برای کادر درمان باعث بهبود کیفیت خدمات درمانی می‌شود و بر همین اساس پژوهشگران یک مجموعه دانش‌بنیان کشورمان علاوه بر تولید سیستم‌های پیشرفته راهبری جراحی، ارائه آموزش‌های مداوم به جراحان را هم سرلوحه کاری خود قرار داده است.

ساخت محصول دانش‌بنیان برای خودکفایی کشور از واردات

مدیر توسعه این شرکت دانش‌بنیان با اشاره به تولید این سامانه در این مجموعه که برای نخستین بار در کشور وارد حوزه جراحی هوشمند شده است، گفت: ما فعالیت خود را در زمینه سامانه راهبری جراحی از سال ۱۳۸۵ و هم‌زمان با تشدید تحریم‌ها آغاز کرده‌ایم.

ابراهیم نجف‌زاده افزود: این شرکت بسترهای توسعه داده‌شده خود را برای ساخت سیستم‌های منحصربه‌فرد متناسب با نیاز کاربر در حوزه‌های مختلف آموزش جراحی و سامانه راهبری جراحی ارائه کرده است. این سامانه‌ها با بهره‌گیری از فناوری‌های مختلف ردیابی و شیوه‌های پیشرفته نمایشی در کاهش زمان، انرژی و هزینه مورد نیاز برای درمان بیمار و آموزش جراحان اثر چشم‌گیری دارند.

کاهش خطاهای پزشکی با سیستم ناوبری جراحی
مدیر توسعه و کسب‌وکار این مجموعه دانش بنیان در ادامه با بیان اینکه، حوزه فعالیت این شرکت شامل جراحی‌های مغز و اعصاب، قاعده جمجمه و ستون فقرات، فک و صورت و ارتوپدی است به کمک این سامانه به جراحان برای افزایش دقت و سرعت در جراحی اشاره کرد و گفت: تلفیق فناوری با علوم پزشکی سبب افزایش دقت و سرعت و عملکرد بهتر جراحان می‌شود. بنابراین، محصول دانش‌بنیان این شرکت موسوم به «سامانه راهبری جراحی» دید مناسب‌تری که به‌صورت سه‌بعدی است را برای جراح فراهم می‌کند تا موقعیت ابزارهای جراحی را به‌طور واضح رصد کند.

نجف‌زاده با اشاره به کاهش خطاهای پزشکی با استفاده از این سامانه، گفت: با استفاده از «سامانه راهبری جراحی»، محدوده نواحی حساس که شامل عروق یا بافت‌های حیاتی می‌شود، به‌درستی قابل تشخیص است و خطاها به میزان قابل قبولی، کاهش و دقت و سرعت جراحی ارتقا می‌یابد.

قیمت محصول دانش‌بنیان ایرانی یک‌سوم مشابه خارجی

این فعال حوزه دانش‌بنیان با تاکید بر اینکه، سامانه راهبری جراحی، نمونه داخلی ندارد و ما تنها تولیدکننده داخلی این سیستم هستیم، افزود: مشابه این محصول از قبیل Medtronic, Brainlab, stryker است. محصول تولیدی شرکت ما از لحاظ دقت و عملکرد، مشابه نمونه‌های خارجی بوده و از نظر قیمتی، یک سوم مشابه خارجی است.

تسهیل ارائه خدمات پس از فروش و آموزشی به کادر درمان

نجف‌زاده همچنین، مزیت تولید این سامانه را صرفه‌جویی ارزی برای کشور دانست و گفت: از زمانی که شرکت وارد این حوزه شده است، نزدیک به ۲۵ میلیون یورو برای کشور صرفه‌جویی ارزی داشته است. بنابراین، یکی از افتخارات این شرکت، علاوه بر توسعه فناوری و ارائه خدمات مناسب، جلوگیری از خروج ارز از کشور بوده است.

وی در خصوص مزیت دیگر رقابتی این محصول دانش‌بنیان، اظهار کرد: از آنجا که سیستم راهبری جراحی، تولید داخل است و تمامی فرایندها توسط مهندسان داخلی انجام می‌شود، ارائه خدمات پس از فروش و حضور تیم پشتیبانی در اتاق عمل و برگزاری کارگاه‌های آموزشی مهارتی برای جراحان امکان‌پذیر بوده و این شرکت به‌طور مستمر در جهت ارائه خدمات مطلوب به مشتری فعالیت می‌کند.

اشتغال‌زایی ۲۵۰ نفری و حضور موثر بانوان در این مجموعه

به نقل از صندوق نوآوری، نجف‌زاده با اشاره به ورود محصولات این شرکت به بازار تجهیزات پزشکی در سال ۱۳۹۰، گفت: صادرات این محصول دانش‌بنیان به کشورهای اکوادور و روسیه بوده است. همچنین، برای توسعه بازار صادراتی در حال مذاکره با چین و ترکیه هستیم.

وی تصریح کرد: حدود ۴۰ درصد از پرسنل شرکت را بانوان تشکیل داده‌اند که عناوین و سمت‌های کلیدی در شرکت دارند. این در حالی است که همه همکاران فارغ از نگاه جنسیتی در این شرکت با هدفی واحد برای رشد و ارتقای مجموعه تلاش می‌کنند.

حضور در پایون نمایشگاه‌های مختلف با حمایت صندوق نوآوری

این فعال حوزه دانش‌بنیان در بخش دیگری با اشاره به توسعه و ارتقای محصول دانش‌بنیان این شرکت، گفت: سبدهای متنوع جدیدی از محصولات در حال توسعه و ارتقا هستند که این ارتقاء برپایه فناوری‌های جدید و هوش مصنوعی است.

نجف‌زاده در خصوص تاثیر ارائه خدمات و تسهیلات مالی به شرکت‌های دانش‌بنیان خاطرنشان کرد: صندوق نوآوری و شکوفایی در اعطای تسهیلات و خدمات به شرکت‌های دانش‌بنیان فعال بوده و در گسترش محصولات دانش‌بنیان بسیار اثرگذار بوده است. این حمایت‌ها علاوه بر اینکه موجب حفظ موجودیت و ماندگاری یک شرکت می‌شود، از خروج سرمایه‌های انسانی نیز جلوگیری می‌کند.

وی در خصوص جزئیات حمایت صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست جمهوری از این شرکت، گفت: با حمایت این صندوق در پاویون‌ نمایشگاه‌های عرب هلث (Arab Health)، مدیکا (MEDICA) آلمان و هند و نمایشگاهی در برزیل شرکت کردیم. همچنین از حمایت‌های صندوق در راستای ارتقای محصول در حوزه متد جراحی ستون فقرات به صورت برخط و به صورت استفاده از تصاویر intra operative در حین عمل کمک گرفتیم.