کسب‌وکار

پربازدیدترین‌ها

فرصت جدید: Agentic AIهوش مصنوعی عامل‌محور

پیوستن ایران به توافق‌نامه‌های وین و استراسبورگ

تنزل رتبه ایران در شاخص جهانی نوآوری ۲۰۲۵؛ چالش نهادی در مسیر تبدیل دانش به ارزش اقتصادی

فرصت جدید: Agentic AIهوش مصنوعی عامل‌محور

«هوش مصنوعی عامل‌محور (Agentic AI)» موج بعدی تحول سازمانی پس از هوش مصنوعی مولد محسوب می‌شود؛ موجی که می‌تواند همان پتانسیلی را که شرکت‌ها از GenAI انتظار داشتند اما به‌طور کامل محقق نشد، آزاد کند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جاده مخصوص در حالی‌که نسل فعلی هوش مصنوعی بیشتر تولید محتوا و پاسخ‌دهی را انجام می‌دهد، Agentic AI فراتر می‌رود:به عنوان یک فناوری پیشرفته، توانایی هماهنگی خودکار و تصمیم گیری پویا  در پروژه های پیچیده
،برنامه‌ریزی ،اقدام مستقل در مسیر هدف ، اجرای فرآیندهای چندمرحله‌ای در کسب‌وکار را فراهم می کند.
به بیان دیگر، این مدل‌ها فقط پیشنهاد نمی‌دهند؛ عمل می‌کنند.

 چرا این تحول مهم است؟

مک کینزی معتقد است Agentic AI می‌تواند: بهره‌وری سازمانی را به‌طور چشمگیر افزایش دهد.شکاف اجرای استراتژی را کاهش دهد
ارزش اقتصادی GenAI را چند برابر کند.فرآیندهایی را که تاکنون نیازمند نیروی انسانی بودند، خودکار کند.

پیامد برای رهبران کسب‌وکار

برای بهره‌گیری از این فرصت، رهبران بایدموارد ذیل را مد نظر قرار دهند:

  • طراحی فرآیندهای قابل واگذاری به Agentic AI
  • بازتعریف نقش نیروی انسانی
  • مدیریت ریسک‌های اجرای مستقل
  • ایجاد چارچوب اعتماد و نظارت
    Agentic AI تنها یک ابزار تولید محتوا نیست؛یک بازیگر فعال در سازمان است که می‌تواند تصمیم بگیرد، اجرا کند و ارزش‌آفرینی را تسریع کند.این همان نقطه‌ای است که بسیاری از شرکت‌ها برای رسیدن به بازده واقعی هوش مصنوعی به آن نیاز داشتند.
    McKinsey Quarterly – Agentic AI Opportunity

پیوستن ایران به توافق‌نامه‌های وین و استراسبورگ

سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران در دفتر سازمان ملل متحد در ژنو گفت: ایران در زمره کشورهایی قرار گرفت که به همه موافقتنامه‌های حیطه طبقه بندی مالکیت فکری پیوسته است.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جاده مخصوص الحاق رسمی ایران به توافق‌نامه استراسبورگ (International Patent Classification)  و توافق‌نامه وین (International Classification of Figurative Elements of Marks)  و تودیع اسناد آن در سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO) در ژنو، یکی از مهم‌ترین اقدامات سال‌های اخیر در حوزه حقوق مالکیت فکری در کشور محسوب می‌شود.

علی بحرینی در ملاقات با مدیرکل سازمان جهانی مالکیت فکری، بر اهمیت نقش مالکیت فکری در پیشبرد اهداف توسعه‌ای کشورها و همچنین پیشرفت‌های ایران در حوزه قانون گذاری، اجرا و حمایت از مالکیت فکری تاکید کرد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جاده مخصوص این اقدام نه‌تنها جایگاه حقوقی ایران را در شبکه جهانی مالکیت فکری ارتقا می‌دهد، بلکه مسیر توسعه علمی، فناورانه و تجاری کشور را در تعامل با اقتصاد جهانی هموارتر می‌کند. با پیوستن به این معاهدات، ایران در فهرست کشورهایی قرار گرفته است که عضو تمام معاهدات بین‌المللی طبقه‌بندی مالکیت فکری هستند.

این الحاق با با مشارکت و تعامل مجموعه‌های مرتبط تودیع شده است:

وزارت دادگستری با هدایت فرایند قانون‌گذاری در مجلس؛قوه قضاییه با ایجاد انطباق حقوقی و نظارت قانونی؛وزارت امور خارجه با نقش‌آفرینی مؤثر در مذاکرات دیپلماتیک و ارتباط با وایپو.

این همکاری نشان می‌دهد ایران در مسیر همگرایی با استانداردهای بین‌المللی و تقویت زیرساخت‌های حقوقی خود برای حمایت از نوآوری گام‌های اساسی برداشته است.

در دیدار مقامات ایرانی با مدیرکل سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO) بر چند محور کلیدی تأکید شده است:

نقش بنیادین مالکیت فکری در رشد اقتصادی مبتنی بر نوآوری ,پیشرفت‌های ایران در اصلاح قوانین و تقویت نظام اجرایی مالکیت فکری ‘گسترش همکاری‌های ایران و سازمان جهانی مالکیت فکری در سال‌های اخیر .تعهد مشترک به توسعه یک مشارکت بلندمدت و سازنده ,این موارد نشان‌دهنده تغییر نگرش ایران به مالکیت فکری به‌عنوان یک ابزار راهبردی توسعه ملی است.

توافق‌نامه استراسبورگ، طبقه‌بندی بین‌المللی اختراعات (IPC) را ایجاد می‌کند؛ طبقه‌بندی‌ای که فناوری‌ها را در هشت بخش اصلی و حدود ۸۰ هزار زیر شاخه تقسیم‌بندی می‌کند. این نظامِ طبقه‌بندی برای بازیابی اسناد ثبت اختراع هنگام جست‌وجوی دانش پیشین یا همان prior art کاملاً ضروری است. چنین بازیابی‌ای برای مراجع اعطای گواهی ثبت اختراع، مخترعان بالقوه، واحدهای تحقیق و توسعه، و تمامی افرادی که در کاربرد یا توسعهٔ فناوری دخیل هستند، اهمیت حیاتی دارد.»

مهم‌ترین دستاوردهای آن برای ایران عبارت‌اند از:

استانداردسازی فرآیند بررسی و ارزیابی اختراعات در ایران ,افزایش سرعت و دقت فرآیند ثبت به دلیل استفاده از یک طبقه‌بندی جهانی  ,بهبود قابلیت مقایسه اختراعات ایرانی با نمونه‌های بین‌المللی , تسهیل همکاری‌های بین‌المللی در حیطه ثبت اختراع و جست‌وجوی فناورانه ,این شاخص‌ها نقش مهمی در ارتقای کیفیت نوآوری و افزایش اعتبار اسناد اختراعی ایرانی در سطح جهانی دارند.

توافق‌نامه طبقه‌بندی وین (VCL) یک نظام طبقه‌بندی بین‌المللی است که در سال ۱۹۷۳ بر اساس توافق‌نامه وین دربارهٔ ایجاد طبقه‌بندی بین‌المللی عناصر تصویری علائم تجاری پایه‌گذاری و توسط سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO) اداره می‌شود.

این نظام از یک ساختار سلسله‌مراتبی پیروی می‌کند که از کل به جزء حرکت کرده و عناصر تصویری علائم را بر اساس شکل آن‌ها در سه سطح دسته‌ها، بخش‌ها و زیر‌بخش‌ها طبقه‌بندی می‌کند.

توافق‌نامه وین کاربردهای زیر را برای ایران به همراه دارد:

یکپارچه‌سازی طبقه‌بندی لوگوها و عناصر گرافیکی در نظام ثبت علامت تجاری ,افزایش سرعت جست‌وجو و ارزیابی شباهت علائم ,تقویت امنیت حقوقی کسب‌وکارها در مقابل نقض یا کپی شدن علائم ,امکان تعامل بهتر با دفاتر مالکیت فکری کشورها در ثبت اظهارنامه بین‌المللی علائم ,این استانداردسازی به‌ویژه برای شرکت‌ها، استارتاپ‌ها، طراحان برند و کسب‌وکارهای صادرات ‌محور اهمیت فراوان دارد.

پیوستن به دو توافق‌نامه یاد شده، تأثیرات عملی و بلندمدتی بر اکوسیستم نوآوری و اقتصاد خلاق ایران خواهد داشت:

1. ارتقای شفافیت و انطباق با استانداردهای جهانی

این هماهنگی باعث افزایش اعتبار بین‌المللی اختراعات و علائم تجاری ثبت‌شده در ایران می‌شود.

۲تسهیل جذب سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی

وجود یک نظام قابل اعتماد و استاندارد مالکیت فکری، فضای کسب‌وکار را امن‌تر و پیش‌بینی‌پذیرتر می‌کند.

۳افزایش قدرت شرکت‌ها در رقابت جهانی

به‌ویژه کسب‌وکارهایی که به دنبال ثبت بین‌المللی اظهارنامه اختراع یا نام و نشان تجاری هستند.

۴تقویت تعاملات علمی و فناورانه با کشورهای عضو  وایپو

که می‌تواند مسیر همکاری‌های دانشگاهی و صنعتی را گسترده‌تر کند.

 

در نهایت، الحاق ایران به توافق‌نامه‌های بین‌المللی استراسبورگ و وین، نقطه عطفی در توسعه نظام مالکیت فکری کشور به شمار می‌رود. این اقدام نه‌تنها زیرساخت‌های قانونی ایران را با استانداردهای جهانی هماهنگ می‌کند، بلکه زمینه‌ساز رشد پایدار در حوزه نوآوری، تجارت و فناوری خواهد بود.

این تحول نتیجه همکاری نهادهای کلیدی کشور و نشان‌دهنده جدیت ایران در مسیر گسترش دیپلماسی علمی و اقتصادی مبتنی بر مالکیت فکری است

تنزل رتبه ایران در شاخص جهانی نوآوری ۲۰۲۵؛ چالش نهادی در مسیر تبدیل دانش به ارزش اقتصادی

گزارش سالانه شاخص جهانی نوآوری ۲۰۲۵ که تحت حمایت سازمان جهانی مالکیت فکری منتشر شده، نشان می‌دهد ایران با شش پله سقوط نسبت به سال گذشته در جایگاه هفتادم از میان ۱۳۹ کشور جهان قرار گرفته است. این گزارش حاکی از شکاف قابل‌توجه میان شاخص‌های ورودی (رتبه ۱۰۹) و خروجی (رتبه ۴۶) نوآوری در کشور است.

ایران در میانه جدول منطقه؛ پیشتاز فناوری، عقب‌مانده نهادی

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جاده مخصوص بر اساس داده‌های منتشرشده، ایران در میان کشورهای منطقه، بالاتر از پاکستان، آذربایجان و کویت قرار گرفته اما از کشورهای حاشیه خلیج فارس، ترکیه و رژیم صهیونیستی عقب‌تر است.
کشورهای عربی خلیج فارس طی دهه گذشته با سرمایه‌گذاری گسترده در زیرساخت‌ها و جذب سرمایه‌گذاری خطرپذیر، به نیمه بالای جدول رسیده‌اند؛ در حالی‌که ایران هنوز با ضعف در کیفیت نهادها، محیط کسب‌وکار و دسترسی به سرمایه نوآوری مواجه است.

نقاط قوت: خروجی‌های فناورانه و سرمایه انسانی

ایران در حوزه خروجی‌های دانشی و فناورانه عملکرد قابل‌قبولی داشته و توانسته از جایگاه ورودی‌های نوآورانه فراتر رود.
در شاخص‌هایی مانند:

  • ارزش بازار سرمایه (رتبه ۱)،

  • ارزش برندهای ملی و منطقه‌ای (رتبه ۲)،

  • و تعداد فارغ‌التحصیلان رشته‌های فنی و مهندسی (رتبه ۸)،
    ایران عملکرد درخشانی ثبت کرده است. این داده‌ها نشان می‌دهد ظرفیت علمی و انسانی بالایی در کشور وجود دارد.

    نقاط ضعف: نهادها و محیط کسب‌وکار

    در مقابل، ایران در شاخص‌های نهادی (رتبه ۱۳۸) و بلوغ کسب‌وکار (رتبه ۱۰۷) با چالش جدی روبه‌رو است.
    بی‌ثباتی در سیاست‌های اقتصادی، ضعف قانون‌گذاری، و خدمات دولتی پرهزینه از مهم‌ترین موانع رشد نوآوری عنوان شده‌اند.
    در بخش سرمایه‌گذاری نیز، با وجود رتبه اول در ارزش بازار، سهم سرمایه‌گذاران خطرپذیر و دسترسی به اعتبارات استارتاپی پایین گزارش شده است.

     مقایسه منطقه‌ای

    کشور رتبه کل خروجی‌های فناورانه نهادها
    ایران 70 45 138
    ترکیه 43 30 100
    عربستان 46 57 26
    قطر 48 60 17
    پاکستان 99 80 127

     تحلیل پایانی

    به‌رغم وجود ظرفیت‌های قابل‌توجه علمی و فناورانه، ضعف در زیرساخت‌های نهادی و محیط کسب‌وکار باعث شده ایران نتواند از منابع خود برای خلق ارزش اقتصادی استفاده کامل کند.
    کارشناسان تأکید دارند مسیر بهبود رتبه ایران در شاخص جهانی نوآوری، بیش از هر چیز نیازمند اصلاحات نهادی، تقویت سرمایه‌گذاری خطرپذیر و تسهیل تجاری‌سازی دستاوردهای پژوهشی است.ارزش بازار سرمایه (رتبه ۱)،ارزش برندهای ملی و منطقه‌ای (رتبه ۲)،و تعداد فارغ‌التحصیلان رشته‌های فنی و مهندسی (رتبه ۸)،

    ایران عملکرد درخشانی ثبت کرده است. این داده‌ها نشان می‌دهد ظرفیت علمی و انسانی بالایی در کشور وجود دارد.