سلامت

علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، تکلیف اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع را روشن کرد. او اعلام کرد که با وجود تلاش‌های فراوان، انتظار اجرای سراسری این برنامه تا پایان سال ۱۴۰۴ را نداریم. این خبر در حالی منتشر می‌شود که برنامه پزشکی خانواده به عنوان یکی از مهم‌ترین طرح‌های ملی سلامت، سال‌هاست با چالش‌های جدی روبرو است.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جاده مخصوص، برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع، موثرترین و کم‌هزینه‌ترین راه برای ایجاد عدالت در سلامت است. بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته دنیا سال‌ها پیش این برنامه را آغاز کرده و در مسیر اجرای آن قرار گرفته‌اند. اما در کشور ما، این برنامه گویی طلسم شده است؛ زیرا پس از گذشت دو دهه از شروع اولیه، هنوز هیچ پیشرفت قابل قبولی در بهبود وضعیت سلامت جامعه و مردم مشاهده نمی‌کنیم.

دولت‌های مختلف تنها سطح اول برنامه را در روستاها و به صورت آزمایشی در مازندران و شیراز اجرا کردند. پس از انتخاب مسعود پزشکیان به عنوان رئیس جمهور دولت چهاردهم، او اجرای این برنامه را با جدیت بیشتری پیگیری کرد. مردم انتظار داشتند نشانه‌هایی از اجرایی شدن آن را در یک سال گذشته ببینند، اما چالش‌های پیش روی این برنامه سخت‌تر از آن بود که پزشکیان تصور می‌کرد بتواند آن‌ها را برطرف کند.

در ابتدای سال جاری، دوباره زمزمه‌های اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع به گوش رسید و حتی بحث بر سر بودجه آن نیز بالا گرفت. اما اکنون که وارد نهمین ماه از سال ۱۴۰۴ شده‌ایم، امید به اجرایی شدن سراسری این برنامه در کشور بسیار کم است. رئیسی این موضوع را شفاف اعلام کرده و می‌گوید که به این زودی‌ها منتظر تحقق چنین آرزویی نباشید و قرار نیست قبل از پایان سال ۱۴۰۴، اتفاق ویژه‌ای برای پزشک خانواده رخ دهد.

به گزارش جاده مخصوص، رئیسی در یک گفتگوی تلویزیونی اظهار کرد که در سه برنامه پنج ساله کشور، مسئولان بر اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع بسیار تاکید کرده‌اند. او افزود که از دهه هشتاد، برنامه در استان‌های فارس و مازندران آغاز شد، اما ادامه پیدا نکرد.

معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به نگاه عمیق رئیس دولت چهاردهم به اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع، توضیح داد: آقای پزشکیان با توجه به سابقه ناموفق اجرای این برنامه در کشور، تاکید دارد که ما باید برنامه را به گونه‌ای آغاز کنیم که دیگر متوقف نشود. او ادامه داد که همین حساسیت‌های رئیس جمهور به برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع، باعث شد با وسواس خاصی پیش برویم و تمامی مشکلات پیش روی برنامه را بررسی کنیم و سپس اقدام کنیم.

سطح یک برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع، روستاها و مراکز بهداشتی و درمانی را شامل می‌شود. سطح دو، کلینیک‌های تخصصی و سطح سه برنامه، بیمارستان‌ها را در بر می‌گیرد. رئیسی با بیان اینکه برنامه در فارس و مازندران در سطح یک متوقف شد، گفت: ما می‌خواهیم برنامه را با ۶۴ دانشگاه و دانشکده پزشکی در کشور آغاز کنیم.

او در توضیح بیشتر این موضوع افزود: ما قرار است از هر کدام از دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی، یک شهرستان را برای اجرای دقیق برنامه انتخاب کنیم. معاون وزیر بهداشت تاکید کرد: انتخاب ما برای این ۶۴ نقطه، مراکز استان‌ها و شهرهای بزرگ نخواهند بود و ما آن را از روستاها شروع و در شهر کامل می‌کنیم. رئیسی گفت: ما می‌خواهیم بدون توقف پیش برویم و پیش‌بینی می‌کنیم سال آینده، برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع در ریل خودش قرار بگیرد. اما اینکه چه تعداد شهر را فرا بگیرد، به منابع مالی مورد نیاز برای اجرای برنامه بستگی دارد.

وبگاه سای‌تِک‌دِیلی گزارش داد که یک مطالعه گسترده روی ۷۰ محصول پلاستیکی کودکان در برزیل، آلودگی شیمیایی اسباب‌بازی‌ها را نشان می‌دهد. این پژوهشگران دریافتند بیشتر این محصولات از نظر شیمیایی آلوده هستند. آن‌ها سطح سموم را در برخی نمونه‌ها تا ۱۵ برابر حد مجاز اندازه‌گیری کردند. پژوهشگران باریوم، سرب، کروم و آنتیموان را به عنوان خطرناک‌ترین عناصر شناسایی کردند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جاده مخصوص، پژوهشگران دانشگاه سائوپائولو با همکاری دانشگاه فدرال آلفناس، مقادیر چشمگیری از مواد شیمیایی مضر را در اسباب‌بازی‌های پلاستیکی سراسر برزیل کشف کردند. این بررسی، گسترده‌ترین ارزیابی خطرات شیمیایی در محصولات کودکان برزیل است. آن‌ها نتایج این مطالعه را در مجله “مواجهه و سلامت” (Exposure and Health) منتشر کردند.

این پژوهش که بنیاد پژوهشی سائوپائولو (FAPESP) از آن حمایت کرد، نشان داد بسیاری از اسباب‌بازی‌ها با استانداردهای ایمنی مؤسسه ملی مترولوژی برزیل (INMETRO) و اتحادیه اروپا مطابقت ندارند. پژوهشگران باریوم را نگران‌کننده‌ترین آلاینده یافتند. آن‌ها در ۴۴.۳ درصد اسباب‌بازی‌ها، سطوح باریوم را بالاتر از حد مجاز مشاهده کردند. در برخی موارد، غلظت باریوم تا ۱۵ برابر حد قانونی رسید. مواجهه با باریوم می‌تواند به عوارض قلبی و عصبی جدی منجر شود.

پژوهشگران غلظت‌های بالای فلزات سمی دیگری را نیز گزارش دادند. آن‌ها سرب را در ۳۲.۹ درصد نمونه‌ها بالاتر از حد مجاز یافتند؛ این عنصر با آسیب‌های عصبی ماندگار، مشکلات حافظه و کاهش ضریب هوشی در کودکان مرتبط است. در برخی موارد، غلظت سرب به حدود چهار برابر میزان توصیه‌شده رسید. پژوهشگران آنتیموان را در ۲۴.۳ درصد اسباب‌بازی‌ها در سطوح غیراستاندارد شناسایی کردند که با مشکلات گوارشی مرتبط است. کروم، یک ماده سرطان‌زا، در ۲۰ درصد محصولات آزمایش‌شده غلظتی بالاتر از حد مجاز داشت.

به گزارش جاده مخصوص، برونو آلوز روچا، پژوهشگر ارشد این مطالعه، هشدار می‌دهد که این داده‌ها وضعیتی نگران‌کننده از آلودگی چندگانه و فقدان کنترل را نشان می‌دهند. او و تیمش اقدامات نظارتی سخت‌گیرانه‌تر شامل تجزیه‌وتحلیل منظم آزمایشگاهی، ردیابی محصول و گواهی‌های کیفیت دقیق‌تر را برای مقابله با آلودگی شیمیایی اسباب‌بازی‌ها پیشنهاد می‌کنند.

پژوهشگران برای شناسایی مواد سمی، از دو روش دقیق آزمایشگاهی بهره گرفتند. آن‌ها از طیف‌سنجی جرمی پلاسمای جفت‌شده القایی (ICP-MS) برای اندازه‌گیری دقیق مقادیر بسیار کم فلزات استفاده کردند. همچنین، هضم اسیدی با مایکرووِیو را برای شبیه‌سازی آزادشدن مواد سمی در تماس با بزاق کودک به کار بردند. در این آزمایش‌ها، آن‌ها ۲۱ عنصر سمی مختلف را شناسایی کردند. جیوه، کادمیوم و آرسنیک از جمله خطرناک‌ترین این عناصر بودند.

روچا تأکید می‌کند که این اولین مطالعه با نتایج هشداردهنده نیست. او نیاز فوری به اقدام برای محافظت از سلامت کودکان را نشان می‌دهد. این یافته‌ها زنگ خطری برای والدین و نهادهای نظارتی در سراسر جهان است. آن‌ها لزوم نظارت دقیق‌تر بر کیفیت محصولات کودکان و جلوگیری از آلودگی شیمیایی اسباب‌بازی‌ها را آشکار می‌سازند.

برای داشتن پوست شفاف لازم است که از سد دفاعی پوست (Skin barrier) محافظت کنیم. آسیب دیدن سد دفاعی پوست باعث بروز مشکلات مختلفی از جمله خشکی، آکنه و… می‌شود.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جاده مخصوص مرطوب نگه داشتن سطح پوست و استفاده از آبرسان‌های موضعی اقدام بسیار کمک‌کننده‌ای است اما توجه به برخی از عادات روزمره‌ و تغییر آن‌ها می‌تواند اثرات بسیار مثبتی بر حفظ رطوبت پوست داشته باشد. دکتر «کیت بیبردورف»، دکترای شیمی آرایشی در مورد این عادات و نحوه‌ی کنترل آن‌ها توضیح می‌دهد:

 تغییر دمای شدید و ناگهانی

وقتی از یک محیط بسیار گرم وارد یک محیط سرد می‌شویم، از این تغییر دما لذت می‌بریم اما این تغییر دما به سد دفاعی پوست آسیب می‌زند. پوست در پاسخ به این تغییر دما مقداری رطوبت از دست می‌دهد که باعث خشکی پوست می‌شود.

استفاده از شوینده‌ی بدن نامناسب

اگر بلافاصله بعد از حمام در پوست‌تان احساس کشیدگی می‌کنید یا ظاهر آن تیره و کدر می‌شود، به این دلیل است که شوینده‌ی بدن‌تان مناسب پوست شما نیست و باید آن را تغییر بدهید.

 استفاده نکردن از مرطوب‌کننده در طول پرواز

اگر به طور معمول از هواپیما برای رفتن به سفر استفاده می‌کنید به این نکته توجه داشته باشید که هوای داخل کابین هواپیما، فشار کمتری دارد و رطوبت آن بسیار پایین‌تر از رطوبت هوای بیرون است که باعث از دست دادن رطوبت پوست و خشکی آن می‌شود. حتما قبل از سفر از مرطوب‌کننده و آبرسان‌هایی استفاده کنید که مدت زمان بیشتری باقی می‌‌مانند.

هوش مصنوعی به میدان ورزش قدم گذاشته است تا دوپینگ دیگر پنهان نماند. این فناوری با شناسایی سریع داروهای نیروزا، سلامت ورزشکاران و عدالت رقابت‌ها را تضمین می‌کند. این پیشرفت، تشخیص دوپینگ را متحول می‌سازد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جاده مخصوص، ورزش حرفه‌ای امروز بیش از هر زمان دیگری با چالش دوپینگ روبه‌رو است. این پدیده سلامت ورزشکاران و اعتبار رقابت‌های ورزشی را تهدید می‌کند. پژوهشی جدید بر روش‌های آزمایشگاهی و چالش‌های قانونی در تشخیص دوپینگ تمرکز کرده است. این مطالعه نگاهی دقیق به این معضل می‌اندازد.

دوپینگ به معنای استفاده آگاهانه از مواد یا روش‌هایی است که عملکرد بدن را به صورت مصنوعی افزایش می‌دهند. سابقه این رفتار به هزاران سال پیش از میلاد بازمی‌گردد. با پیشرفت علم و ظهور داروهای شیمیایی، دامنه آن در قرن بیستم گسترش یافت. پس از مرگ یک دوچرخه‌سوار دانمارکی در المپیک رم سال ۱۹۶۰ به دلیل مصرف مواد نیروزا، جهان ورزش برای نخستین بار با خطرات دوپینگ جدی روبه‌رو شد. از آن زمان، نهادهای بین‌المللی تلاش کرده‌اند تا با وضع مقررات سخت‌گیرانه، عدالت در رقابت‌ها را حفظ کنند. با این حال، پیچیدگی ترکیبات جدید و روش‌های پنهان‌سازی مصرف داروهای ممنوعه، مبارزه با دوپینگ را دشوار ساخته است.

امروزه، دوپینگ تنها به مصرف داروها محدود نمی‌شود. این پدیده شامل روش‌هایی مانند افزایش مصنوعی اکسیژن‌رسانی به عضلات یا حتی دست‌کاری ژنتیکی نیز هست. دوپینگ دارویی رایج‌ترین نوع است که ورزشکاران با مصرف داروهای خاص، به دنبال بهبود موقت عملکرد خود هستند. این کار خطرات جدی برای سلامت آن‌ها دارد و اصول اخلاقی و رقابتی ورزش را خدشه‌دار می‌کند. بنابراین، تشخیص دوپینگ دقیق و سریع از طریق آزمایش‌های سم‌شناسی برای حفظ سلامت و صداقت در ورزش حیاتی است.

به گزارش جاده مخصوص، فاطمه شکی، عضو گروه سم‌شناسی و فارماکولوژی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مازندران، با سه همکار خود و همکاری دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرگان، پژوهشی انجام داده است. این پژوهش بر روش‌های نوین تشخیص دوپینگ و چالش‌های قانونی مرتبط با آن تمرکز دارد. آن‌ها در این مطالعه، تکنیک‌های آزمایشگاهی پرکاربرد در شناسایی داروهای نیروزا را بررسی کرده‌اند. همچنین، به اختلاف‌های حقوقی میان قوانین ایران و استانداردهای جهانی پرداخته‌اند.

این تحقیق یک مطالعه مروری است که پژوهشگران آن را با استفاده از منابع معتبر علمی و حقوقی انجام داده‌اند. آن‌ها ابتدا انواع داروهای نیروزا و اثرات آن‌ها بر بدن ورزشکاران را مرور کردند. سپس، روش‌های پیشرفته آنالیز مانند کروماتوگرافی گازی-طیف‌سنجی جرمی (GC-MS) و کروماتوگرافی مایع-طیف‌سنجی جرمی (LC-MS/MS) را بررسی کردند. پژوهشگران همچنین روش‌های ساده‌تر اما سریع‌تر مانند ایمونواسی را معرفی کرده‌اند. این روش‌ها با وجود محدودیت‌هایی مانند احتمال بروز نتایج مثبت یا منفی کاذب، هنوز در غربالگری اولیه نقش دارند. در بخش حقوقی، این مطالعه تفاوت‌های میان قوانین ایران و ایالات متحده را تحلیل کرده است. پژوهشگران ناهماهنگی میان استانداردهای ملی و بین‌المللی را یکی از موانع اصلی اجرای مؤثر قوانین ضد دوپینگ می‌دانند.

نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که روش‌های تحلیلی پیشرفته دقت بالایی دارند. اما این روش‌ها به تجهیزات گران‌قیمت و فرایندهای زمان‌بر نیاز دارند. از سوی دیگر، روش‌های ساده‌تر غربالگری با وجود سهولت اجرا، گاه به خطا در نتیجه منجر می‌شوند. این خطاها ممکن است پیامدهای قانونی برای ورزشکاران ایجاد کنند. این موضوع اهمیت استفاده از روش‌های دقیق‌تر و سیستم‌های کنترل چندمرحله‌ای را برای تشخیص دوپینگ برجسته می‌سازد.

در بخش حقوقی، پژوهشگران تأکید کرده‌اند که نبود هماهنگی میان قوانین کشورها، چالشی جدی در مبارزه جهانی با دوپینگ است.

مدیرکل دفتر نظارت و پایش مصرف فرآورده‌های سلامت سازمان غذا و دارو گفت: سالانه گزارش‌های متعددی از عوارض و خطاهای دارویی در کشور ثبت می‌شود. وی افزود: خطاهای دارویی در جهان سالانه بیش از ۴۲ میلیارد دلار هزینه به نظام‌های سلامت تحمیل کرده و از عوامل اصلی مرگ‌ومیر محسوب می‌شوند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جاده مخصوص دکتر نازیلا یوسفی ایمنی دارو را یکی از ارکان حیاتی نظام سلامت دانست و گفت: توجه به ایمنی دارو یک ضرورت حیاتی است، زیرا عوارض جانبی داروها در میان ۱۰ علت اصلی مرگ و ناتوانی در جهان قرار دارند.

وی با اشاره به اینکه گروه پایش ایمنی مصرف فرآورده‌های سلامت از سال ۱۳۷۷ فعالیت خود را آغاز کرده و عضو برنامه بین‌المللی پایش فرآورده‌های دارویی سازمان جهانی بهداشت است، افزود: هدف این ساختار، کاهش پیامدهای نامطلوب سلامت و مرگ‌ومیر ناشی از خطاها و عوارض دارویی از طریق پیشگیری است.

به گفته مدیرکل دفتر نظارت و پایش محصولات سلامت‌محور، سالانه گزارش‌های متعددی از عوارض و خطاهای دارویی در سامانه عوارض جانبی دریافت می‌شود که حدود ۱۰ درصد آنها قابل پیشگیری بوده‌اند.

وی تصریح کرد: به‌طور معمول از هر هزار گزارش، یک الگوی خطر شناسایی می‌شود که می‌تواند از بروز یک فاجعه بالقوه جلوگیری کند.

بنابر اعلام سازمان غذا و دارو، گزارش ایمنی دارو ها نه‌ تنها به حفظ جان بیماران کمک می‌کند بلکه در کاهش هزینه‌های نظام سلامت نیز نقش مؤثری دارد.

علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، هشدار داد که با سرد شدن هوا، کشور با یک پیک جدید بیماری‌های تنفسی روبرو خواهد شد. او افزود وزارت بهداشت امسال بیش از ۲ میلیون دوز واکسن آنفلوانزا را در سراسر کشور توزیع و مصرف کرده است.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جاده مخصوص، رئیسی در گفت‌وگو با خبرنگاران توضیح داد که کشور یک اوج‌گیری بیماری آنفلوانزا را تجربه کرد. این پیک از اواخر مهر آغاز شد و اکنون رو به کاهش است. او پیش‌بینی می‌کند که با سردتر شدن هوا، یک پیک دیگر از بیماری‌های تنفسی در راه باشد. با این وجود، کشور افزایش چشمگیری در موارد بیماری‌های تنفسی و آنفلوانزا نسبت به سال گذشته مشاهده نکرده است.

او درباره توزیع واکسن آنفلوانزا گفت که امسال واکسن را در دو بخش خصوصی و دولتی توزیع کردند. واکسن آنفلوانزا بخشی از برنامه واکسیناسیون روتین کشور نیست. وزارت بهداشت این واکسن را به بیماران مزمن تنفسی، سرطانی و کادر بهداشت و درمان توصیه می‌کند. این افراد با بیماران در تماس مستقیم هستند.

رئیسی تاکید کرد که وزارت بهداشت امسال بیش از ۲ میلیون دوز واکسن را در سراسر کشور توزیع کرد. مردم این واکسن‌ها را در مراکز بهداشتی مصرف کرده‌اند. هنوز هم تعدادی واکسن آنفلوانزا در این مراکز موجود است.

به گزارش جاده مخصوص، معاون بهداشت وزارت بهداشت تصریح کرد که این واکسن را به گروه‌های مشخصی رایگان ارائه می‌دهند. این گروه‌ها طبق فهرست بیماران هستند. سالمندان بالای ۶۵ سال، بیماران سرطانی، مادران باردار و برخی بیماران دیگر در این فهرست قرار دارند. این گروه‌ها واکسن‌های آنفلوانزای رایگان را دریافت می‌کنند تا از شدت بیماری‌های تنفسی جلوگیری شود.

اهدای عضو می تواند نجات‌بخش باشد.کما و مرگ مغزی با وجود شباهت ظاهری، تفاوت‌های مهمی دارند. در کما، بیمار ممکن است بازگردد، اما مرگ مغزی پایان حیات و آغاز فرصت اهدای زندگی است. مرگ مغزی و اهدای عضو فرصتی بی‌نظیر برای نجات جان بیماران است. خانواده‌ها در شرایط مرگ مغزی با تصمیمی دشوار روبرو می‌شوند. آن‌ها باید بین وداع با عزیزشان یا اهدای اعضای او برای نجات جان دیگران انتخاب کنند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جاده مخصوص،  مرگ مغزی و کما دو وضعیت پزشکی هستند. این دو وضعیت در ظاهر شباهت‌هایی دارند، اما در ماهیت و پیامد تفاوت‌های بنیادینی دارند. در حالت کما، مغز هنوز فعالیت می‌کند و بیمار ممکن است پس از مدتی با درمان و مراقبت بهبود یابد و به زندگی بازگردد. اما در مرگ مغزی، مغز عملکرد خود را به‌طور کامل و برگشت‌ناپذیر از دست می‌دهد. پزشکان فرد را از نظر علمی فوت‌شده می‌دانند، حتی اگر قلبش با کمک دستگاه بتپد.

برای بررسی عمیق‌تر تفاوت کما و مرگ مغزی و اهمیت تصمیم سریع برای اهدای عضو، با امید قبادی، نایب رئیس هیئت‌مدیره انجمن اهدای عضو ایرانیان گفتگو کردیم. او افزود: کما و مرگ مغزی تفاوت جدی دارند. اما از نظر ظاهری، حتی پزشکان باتجربه نیز ممکن است آن‌ها را شبیه به هم ببینند. فرد در کما، مغزش زنده است اما با محیط ارتباطی ندارد. در حالی که مرگ مغزی به معنای نابودی کامل مغز و فقدان برگشت‌ناپذیری است.

قبادی توضیح داد: تفاوت اساسی بین کما و مرگ مغزی در این است که مرگ مغزی به معنای توقف کامل و برگشت‌ناپذیر عملکرد مغز است. اما کما حالتی است که مغز به‌طور موقت عملکرد خود را از دست می‌دهد. در این شرایط، فرد به وضعیت نباتی می‌رسد، اما ممکن است با درمان بهبود یابد و ارتباطش را با محیط از سر بگیرد. اما در مرگ مغزی، این امکان وجود ندارد و فرد فوت کرده است. اهمیت مرگ مغزی و اهدای عضو در نجات جان بیماران نیازمند پیوند بسیار زیاد است.

به گزارش جاده مخصوص، امید قبادی، نایب رئیس هیئت‌مدیره انجمن اهدای عضو ایرانیان، گفت: فردی که دچار مرگ مغزی می‌شود، نهایتاً تا ۱۴ روز با دستگاه تنفس مصنوعی زنده می‌ماند. خانواده باید در این مدت برای اهدای عضو تصمیم بگیرند. مرگ مغزی در ایران بیشتر در رده سنی ۲۰ تا ۴۰ سال اتفاق می‌افتد. شایع‌ترین علت آن نیز ضربه به سر در اثر تصادفات جاده‌ای است.

نایب رئیس هیئت‌مدیره انجمن اهدای عضو ایرانیان گفت: فرد مرگ مغزی از نظر ظاهری شبیه به فردی است که در کما قرار دارد. به همین دلیل، خانواده‌ها تشخیص دقیق بین مرگ مغزی و کما را دشوار می‌یابند. در واقع، هر فرد مرگ مغزی می‌تواند اعضای حیاتی خود را برای نجات دیگران اهدا کند. قبادی می‌گوید: در پزشکی دو نوع مرگ داریم؛ مرگ معمولی یا قلبی که ۹۹ درصد مرگ‌ها را شامل می‌شود و مرگ مغزی که تنها یک درصد است. اما همین یک درصد می‌تواند نجات‌بخش باشد.

یک فرد مرگ مغزی می‌تواند بین ۱ تا ۸ عضو حیاتی مانند قلب، کلیه‌ها، کبد، ریه‌ها، روده کوچک و لوزالمعده را اهدا کند و جان بیماران را نجات دهد. کتایون نجفی‌زاده، رئیس انجمن اهدای عضو ایرانیان، گفت: در گذشته روزانه ۷ تا ۱۰ بیمار به دلیل نبود عضو جان خود را از دست می‌دادند. اما اکنون این رقم به ۱۰ تا ۱۲ نفر در روز رسیده است. او می‌گوید: هر اهداکننده می‌تواند تا ۸ نفر را از مرگ نجات دهد و با اهدای بافت‌ها به ده‌ها بیمار دیگر کمک کند.

برای مقابله با بحران کمبود اهداکننده، انجمن اهدای عضو با همکاری وزارت آموزش و پرورش و وزارت بهداشت، مفاهیم مرگ مغزی و پیوند عضو را وارد کتاب‌های درسی مدارس و دروس دانشگاهی پزشکی کرده است. مدیرعامل انجمن اهدای عضو ایرانیان گفت: سالانه بین ۵ تا ۸ هزار نفر در کشور به دلیل مرگ مغزی به شرایط اهدای عضو می‌رسند. اما پزشکان تنها از حدود هزار نفر اعضای قابل پیوند را برداشت می‌کنند. این نابرابری عمدتاً به دلیل کمبود آگاهی و ناآشنایی خانواده‌ها با مفهوم مرگ مغزی است.

او خاطرنشان کرد: در گذشته روزانه ۷ تا ۱۰ نفر به دلیل نبود عضو جان خود را از دست می‌دادند. اما اکنون این آمار به ۱۰ تا ۱۲ نفر در روز رسیده است. هر فرد اهداکننده می‌تواند تا ۸ نفر را از مرگ نجات دهد و با اهدای بافت‌ها به ده‌ها بیمار دیگر کمک کند. افزایش آگاهی عمومی درباره مرگ مغزی و اهدای عضو می‌تواند این آمار را بهبود بخشد.

یک استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران، هدف اصلی از ترمیم سوختگی را بازگرداندن بیماران به زندگی اجتماعی می‌داند. او تاکید می‌کند که پزشکان با روش‌های نوین می‌توانند ظاهر بیماران را تا حد زیادی بهبود بخشند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جاده مخصوص، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی امسال هفته جهانی سوختگی را با شعار «زنجیره امید؛ از مراقبت بالینی تا مراقبت‌های اجتماعی» برگزار می‌کند. این وزارتخانه بر اهمیت نگاه جامع، انسان‌محور و اخلاق‌مدار به درمان و بازتوانی بیماران سوختگی تاکید دارد. این شعار به ما یادآوری می‌کند که پزشکان باید مراقبت از بیماران را از خدمات اورژانسی و درمان‌های تخصصی بیمارستانی فراتر ببرند. همچنین آنها باید ابعاد روانی، اجتماعی و حمایتی را نیز در برگیرند.

سوختگی یکی از شدیدترین و پرهزینه‌ترین آسیب‌های جسمی است که نه تنها سلامت فرد، بلکه خانواده و جامعه را نیز درگیر می‌کند. آثار جسمی، روانی و اجتماعی سوختگی گاه تا سال‌ها پس از حادثه باقی می‌ماند و زندگی فرد را در ابعاد مختلف تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. بنابراین، درمان بیماران سوختگی صرفاً ترمیم زخم نیست؛ بلکه فرایندی چندمرحله‌ای و پیوسته است که از لحظه وقوع حادثه آغاز می‌شود و تا بازگشت فرد به زندگی عادی ادامه می‌یابد.

به همین دلیل، ما با دکتر فرهاد حافظی گفتگو کردیم. او استاد تمام دانشگاه علوم پزشکی ایران و رئیس بخش فک و صورت است. دکتر حافظی همچنین رئیس سابق بخش ترمیمی و سوختگی بیمارستان سوانح بوده است.

به گزارش جاده مخصوص، دکتر حافظی در این گفتگو درباره روند درمان و ترمیم بیماران سوخته توضیح داد. او تاکید کرد که هدف اصلی از این درمان‌ها، بازگرداندن بیماران به زندگی طبیعی و اجتماعی است.

دکتر حافظی توضیح داد که پزشکان نمی‌توانند سوختگی‌ها را، به‌ویژه در موارد شدید و عمیق، به‌طور کامل از بین ببرند. اما با استفاده از تکنیک‌ها و امکانات جدید در ترمیم سوختگی، آنها تا حد زیادی ظاهر و عملکرد پوست را بهبود می‌بخشند. این کار به بیمار کمک می‌کند تا به زندگی عادی بازگردد.

دکتر حافظی درباره روش‌های ترمیمی توضیح داد. او گفت: “در صورت امکان، ما از پوست خود بیمار برای پیوند استفاده می‌کنیم.” گاهی پزشکان از طریق دستگاه‌های مخصوص، بافت سالم پوست را در نزدیکی ناحیه آسیب‌دیده گسترش می‌دهند. سپس آن را به محل سوختگی منتقل می‌کنند. در مواردی که وسعت سوختگی زیاد باشد، این روش عملی نیست و پزشکان درمان پیچیده‌تری را اجرا می‌کنند.

دکتر حافظی اشاره کرد که بیمارستان‌های دولتی بیشتر بیماران سوختگی را به‌صورت رایگان درمان می‌کنند. او افزود: “ما هیچ بیمار سوخته‌ای را در بخش خصوصی عمل نمی‌کنیم. دولت همه خدمات را در مراکز دولتی حمایت و انجام می‌دهد.”

دکتر حافظی همچنین درباره سوختگی‌های ناشی از اسید صحبت کرد. او گفت: “متأسفانه این نوع سوختگی‌ها معمولاً در اثر آسیب عمدی و برای انتقام‌گیری رخ می‌دهند.” در مواردی که فقط بخش محدودی از بدن آسیب دیده است، پزشکان می‌توانند تا حد زیادی آن را ترمیم کنند. اما در سوختگی‌های وسیع، به‌ویژه در ناحیه صورت، پزشکان نمی‌توانند بهبود کامل را فراهم کنند.

دکتر حافظی در پایان تاکید کرد: “با وجود تمام محدودیت‌ها در ترمیم سوختگی، تیم‌های جراحی ترمیمی تلاش می‌کنند. آنها می‌خواهند بیماران با اعتمادبه‌نفس بیشتری به جامعه بازگردند و کیفیت زندگی خود را بازیابند.”

دکتر علیرضا استقامتی، فوق‌تخصص غدد و متابولیسم، به مناسبت روز جهانی دیابت با ایسنا گفتگو کرد. او وضعیت بیماری دیابت در ایران را تشریح کرد. بر اساس آخرین پیمایش «استپس»، حدود ۱۴.۲ درصد از جمعیت بالای ۲۰ سال کشور به دیابت نوع دو مبتلا هستند. این رقم معادل ۷ میلیون نفر از جمعیت ایران است. معاونت بهداشت وزارت بهداشت، یک سال پیش از کرونا، این پیمایش را انجام داد و اکنون پیمایش جدیدی را آغاز کرده است. ما باید منتظر آمار و ارقام جدید باشیم.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جاده مخصوص، دکتر استقامتی افزود که حدود ۲۴ درصد از جمعیت بالای ۲۰ سال نیز به پیش‌دیابت مبتلا هستند. این یعنی بیش از ۱۰ میلیون نفر در این وضعیت قرار دارند. بنابراین، نتایج استپس نشان می‌دهد که حدود ۴۰ درصد از بزرگسالان کشور به دیابت و پیش‌دیابت در ایران دچارند. پیش‌دیابت پدیده‌ای مهم است و نباید به سادگی از آن گذشت. این وضعیت می‌تواند به بیماری دیابت کامل منجر شود یا عوارض آن را با شدت کمتری ایجاد کند.

رئیس هیات‌مدیره انجمن دیابت گابریک توضیح داد که پیش‌دیابت از دیابت جدا نیست. اگر قند خون فردی دو بار بیش از ۱۲۶ باشد، پزشکان آن را دیابت تشخیص می‌دهند. محققان این عدد را بر اساس مطالعات به دست آوردند و در این شرایط، عوارض دیابت به مرور زمان ظاهر می‌شوند. پزشکان عوارض چشمی، کلیوی و عروقی دیابت را در برخی مبتلایان به پیش‌دیابت نیز مشاهده کرده‌اند. بنابراین، هیچ تضمینی برای عدم بروز عوارض دیابت در مرحله پیش‌دیابت وجود ندارد.

دکتر استقامتی، فوق‌تخصص غدد، بر اهمیت مولفه وزن در مدیریت دیابت تاکید کرد. او گفت: “هنگامی که درباره مراقبت از مبتلایان به دیابت و کنترل قند خون صحبت می‌کنیم، باید یک مسیر جداگانه برای کنترل وزن در نظر بگیریم.” کنترل وزن، عاملی بسیار موثر برای مراقبت از دیابت است.

به گزارش جاده مخصوص، استقامتی افزود: “افراد مبتلا به دیابت باید نه تنها به سطح قند خون خود آگاه باشند، بلکه به میزان چربی و فشار خونشان نیز توجه کنند.” وزن نقش بسیار مهمی در مراقبت از دیابت دارد. کنترل چربی خون به مراقبت از دیابت کمک می‌کند، اما کنترل وزن در مواجهه با این بیماری یک عامل مستقل به شمار می‌رود. اگر افراد دیابتی در مراحل اولیه بیماری، وزن خود را بیش از ۱۵ درصد کاهش دهند، نتایج مثبتی را تجربه می‌کنند. پزشکان بر کاهش وزن تاکید زیادی دارند، زیرا ۷۰ تا ۸۰ درصد مبتلایان به دیابت نوع ۲، چاقی نیز دارند.

رئیس دانشکده پزشکی دانشگاه علوم‌پزشکی تهران توضیح داد که چاقی و دیابت ارتباط مستقیمی با هم دارند. او گفت: “کشورهای خارجی کلمه “Diabesity” را به کار می‌برند که ترکیبی از دو واژه Diabetes (دیابت) و Obesity (چاقی) است.” هدف از ساخت این واژه، نشان دادن ارتباط نزدیک چاقی و دیابت است.

استقامتی توضیح داد که دیابت نوع یک یک بیماری خودایمنی است. افراد به دلیل اختلال در سیستم ایمنی و زمینه ژنتیکی مناسب، مستعد ابتلا به دیابت نوع یک می‌شوند. در این شرایط، سیستم ایمنی بدن سلول‌های لوزالمعده را که مسئول تولید انسولین هستند، به عنوان دشمن شناسایی کرده و از بین می‌برد. هنگامی که سلول‌های تولیدکننده انسولین از بین می‌روند، افراد به تزریق انسولین نیاز پیدا می‌کنند.

دکتر استقامتی علائم دیابت نوع یک را پرنوشی، پرادراری و کاهش وزن برشمرد. او توضیح داد: “در گذشته، مردم تصور می‌کردند که دیابت نوع یک فقط در کودکان و نوجوانان بروز می‌کند.” اما این بیماری می‌تواند در هر سنی ظاهر شود. علائم بیماری دیابت نوع یک به طور ناگهانی بروز می‌کنند.